Holebi‘s als pleegouder: kan het wel ?
Pleegzorg voor minderjarigen is een antwoord op het probleem dat er kinderen zijn die bedreigd worden in het recht op opvoeding in hun ouderlijk gezin.
Pleegzorg is de opvang van kinderen in een vervangende gezinscontext.
Met die definitie in het achterhoofd hanterende diensten voor pleegzorg criteria waar kandidaat pleegouders aan moeten voldoen. Ze vloeien voort uit de noden van kinderen die niet thuis kunnen wonen. De vraag van holebi's of zij in aanmerking komen als pleegouder moet in dit licht bekeken worden. De diensten voor pleegzorg, verenigd in Pleegzorg Vlaanderen, maakten de oefening.
Een kind heeft recht op contacten met zijn ouders. Daarom moeten pleegouders bereid zijn samen te werken met de ouders van pleegkinderen. Samen delen zij het ouderschap. Samen moeten zij ervoor zorgen dat een kind veilig kan opgroeien.
Een kind heeft recht op zijn verhaal. De verhalen van pleegkinderen zijn vaak met pijnvolle gebeurtenissen gevuld. Die verhalen hebben steeds een samenhang met de onmogelijkheid van ouders om hun kinderen een beter lot te bedelen dan zij zelf hebben gekend. Zoveel pijn, over generaties heen, maakt het voor kinderen moeilijk om vertrouwen te hebben in de wereld om zich heen, die hen steeds weer bevestigt dat niets of niemand nog te betrouwen is. Daarom zijn pleegouders bereikbaar wanneer kinderen gevoelens van verwarring en wanhoop uiten.
Hun antwoord moet duidelijk en éénduidig zijn, de kans bieden om orde te scheppen in de chaos. Pleegouders zijn consequent open en duidelijk in het contact.
Een kind heeft recht op opvoeding. Omdat hun opvoeding bedreigd werd, verblijven pleegkinderen in een ander gezin. Dit pleeggezin is bedreven in het omgaan met het gedrag van kinderen. Het kan verbanden leggen met de gevoelens van kinderen en het (soms ongewenst) gedrag dat hier uit voortkomt. Het pleeggezin weet een relatie met kinderen aan te gaan die hen aanspoort tot aanvaardbare omgang met hen en met de omgeving.
Kinderen bouwen een menswaardige toekomst op een goed gevoel van eigenwaarde. Zonder een positief zelfbeeld is het moeilijk om het eigen levensproject goede slaagkansen te geven.
Pleegouders helpen een kind om zijn eigenwaarde te (her)ontdekken. Zij zijn hier het levende voorbeeld van. Pleegouders bieden hun gevoel van eigenwaarde als model aan kinderen aan.
Een vijfde criterium betreft niet de pleegkinderen, maar de pleegouders zelf. Zij weten dat de aanwezigheid van pleegkinderen in hun gezin veranderingen teweegbrengt voor henzelf en voor hun omgeving. Vooral wanneer die omgeving niet steunend op hun nieuwe identiteit als pleegouder reageert, kan pleegzorg heel belastend zijn voor het gezin en voor het kind dat er verblijft. Dit is zo bij hetero of twee -oudergezinnen, dit is zeker zo wanneer het pleeggezin niet beantwoordt aan de standaardpatronen van het "klassieke‘gezinsmodel.
Kunnen holebi's nu vrijwilliger worden in de pleegzorg? Wij antwoorden met een toetsing van elke kandidaat aan de criteria. Deze toetsing gebeurt in alle diensten aan de hand van een vormingsprogramma of/en selectiegesprekken met de kandidaten. Hierbij wordt samen afgewogen welk gezin voor welk kind met welke noden de meest geschikte opvang kan zijn.
Het profiel van ieder pleeggezin staat in een selectieverslag waar de kandidaat pleegouder minstens over geïnformeerd wordt. Holebi-koppels of alleenstaanden kunnen dus pleegouder worden wanneer zij willen en kunnen meewerken aan het realiseren van rechten van kinderen. De seksuele geaardheid van pleegouders is op zich geen criterium voor het pleegouderschap. De aard van de aangeboden relatie is dat wel: pleegouders bevinden zich in een min of meer stabiele periode in hun leven en zij kunnen in alle openheid samenwerken aan opvoeding. Ondanks het voorgaande kan het evenwel voorkomen dat ouders,of zelfs verwijzende instanties1 vragen stellen bij hun levenswijze als holebi, of bij vermeende pedagogische ongerijmdheden als eigenschap bij holebi‘s. Deze bedenkingen kunnen een beslissing tot plaatsing in het betreffend gezin in vraag stellen, zelfs wanneer ze op vooroordelen gestoeld zijn.
1 Een"Verwijzende instantie‘geeft aan de diensten voor pleegzorg de opdracht om een gezin voor een kind te vinden, het kind er te plaatsen en de plaatsing te begeleiden. Behalve de ouders, die zelf verwijzende instantie zijn in het geval van gezinsondersteunende pleegzorg, kennen we het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg, de Jeugdrechtbank en het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap als verwijzende instanties.