FAQ - Vluchtelingengezinnen

Hier bundelen we de meest gestelde vragen over opvang van Vluchtelingengezinnen. Het je er toch nog eentje? Laat het ons weten via info@pleegzorgvlaanderen.be!

Afkortingen:

VG: Vluchtelingegezin

SB: Subsidiaire bescherming

Wat is een Asielzoeker?

Mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en vervolging kunnen bescherming, alias asiel aanvragen in ons land. Ze moeten dan een asielaanvraag indienen bij de Dienst Vreemdelingenzaken. Mensen die asiel aanvragen noemen we tijdens hun asielprocedure, asielzoekers. Asielzoekers hebben recht op opvang en begeleiding. Zij verblijven legaal in ons land.

Tijdens de asielprocedure wordt het vluchtverhaal van de asielzoekers onderzocht. Na het onderzoek wordt bepaald of ze mogen blijven in België of niet.

Wat is het verschil tss een erkend vluchteling en iem. met subs. bescherming?

  • Erkende vluchtelingen: Na het indienen van de asielaanvraag, wordt onderzocht of iemand, op grond van de Conventie van Genève, als vluchteling erkend kan worden. Indien de bevoegde instanties erkennen dat er een gegronde vrees voor vervolging bestaat op basis van ras, nationaliteit, religie, politieke overtuiging of sociale groep wordt deze persoon erkend als vluchteling.

 

  • Subsidiair beschermde vluchtingen: het subsdiair beschermingsstatuut is in de eerste plaats een tijdelijk statuut. Deze mensen vallen buiten de definitie om erkend te worden als vluchteling maar hebben toch nood aan bescherming. Zij vrezen geen individuele vervolging omwille van één van de vervolgingsgronden in de conventie van Genève maar kunnen wel hardmaken een algemene geweldsituatie te ontvluchten. Zij krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning tot het conflict in hun land van herkomst voorbij is. Indien dit na vijf jaar nog aan de gang is, krijgen ze een definitieve vergunning.

Hoe lang mag een erkend vluchteling in België verblijven?

Als erkend vluchteling kan en mag je niet teruggewezen of uitgezet worden: je kan in principe je verblijfsrecht niet meer verliezen. Vanaf 3 september 2015 geldt echter nieuwe wetgeving waardoor de vluchtelingenstatus kan ingetrokken worden als:

  • je als vreemdeling een gevaar wordt voor de samenleving
  • je definitief veroordeeld bent voor een bijzonder ernstig misdrijf
  • er redelijke gronden bestaan om je als een gevaar voor de nationale veiligheid te beschouwen

Opmerking: op 18/12/2015 veranderde de federale regering het verblijfsrecht van erkende vluchtelingen op de ministerraad. Wie een asielaanvraag indient en erkend wordt als vluchteling, mag nog maximaal vijf jaar blijven. Het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen (CGVS) kan wel beslissen de termijn te verlengen. Als de situatie in het thuisland van de vluchteling weer normaal is, kan de Dienst Vreemdelingenzaken ook binnen de vijf jaar al het verblijfsrecht intrekken. De vluchteling moet dan terug naar zijn land, al is er een uitzondering voor wie 'verankerd' is in onze maatschappij. Deze wetswijziging moet nog goedgekeurd worden door het parlement, en zal pas van kracht zijn vanaf het moment dat de wetswijziging in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd is. Wie in de tussentijd erkend wordt als vluchteling krijgt nog steeds een permanente verblijfsvergunning.

Rechten en Plichten van erkende vluchtelingen en subs. beschermden

Vluchtelingenwerk Vlaanderen en het Agentschap Inburgering en Integratie hebben een juridische helpdesk waar zij vragen rond vreemdelingenrecht beantwoorden. Voor de meest volledige en up-to-date informatie kan je altijd met hen contact opnemen. Je vindt de contactgegevens op hun website: http://www.vluchtelingenwerk.be/helpdesk . Ook in de brochure van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen vind je al heel wat informatie terug (http://www.cgvs.be/nl/publicaties). Enkele veel gestelde vragen beantwoorden we hier alvast.

WAT ER EERST MOET GEBEUREN: INSCHRIJVEN BIJ DE GEMEENTE

Om aanspraak te kunnen maken op bepaalde rechten moet een erkende vluchteling of iemand met subsidiaire bescherming zich inschrijven in de gemeente. Meer info vind je hier: http://www.kruispuntmi.be/thema/vreemdelingenrecht-internationaal-privaa...

KAN HET VG ZICH AANSLUITEN BIJ DE ZIEKTEVERZEKERING?

Ja. Van zodra ze de erkenningsbeslissing van het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen (CGVS) ontvangen hebben, kunnen zij zich inschrijven bij de ziekteverzekering. Dit geldt zowel voor erkende vluchtelingen als voor subsidiair beschermden. Indien zij zich nog niet ingeschreven hebben is het aangeraden dit zo snel mogeijk te doen. Meer info vind je op www.kruispuntmi.be

MOETEN DE KINDEREN VAN HET VG NAAR SCHOOL GAAN?

De kinderen hebben schoolplicht. Ook wanneer zij nog in asielprocedure zaten hadden zij schoolplicht. Indien mogelijk is het aangewezen de kinderen op dezelfde school te houden als waar ze gingen tijdens de asielprocedure. Indien dit niet mogelijk is, dan moeten zij opnieuw ingeschreven worden in een andere school. Het OCMW kan hier eventueel bij helpen.

De overheid voorziet in extra ondersteuning voor de scholen om deze kinderen op te vangen.

MAG EEN ERKENDE VLUCHTELING HET LAND VERLATEN?

Als erkend vluchteling met verblijfsrecht in België kan je zonder visum reizen naar volgende landen:

  • 26 lidstaten van de EU: alle EU-lidstaten, behalve het Verenigd Koninkrijk en Ierland
  • Ijsland, Noorwegen en Liechtenstein

Hij/zij moet wel in het bezit zijn van een bijzonder reisdocument vluchteling (blauwe omslag).Dit kan aangevraagd worden bij de provincie.

Voor het vetrek naar andere landen moet hij/zij zich informeren bij de ambassade of het consulaat van het land van bestemming of hij een visum nodig heeft voor zijn reis. Wanneer hij voor een periode langer dan drie maanden naar het buitenland wil gaan, dan moet hij de gemeente informeren. De erkende vluchteling heeft het recht om binnen 1 jaar terug te keren naar België; daarna is een terugkeer niet verzekerd.

De subsidiair  beschermde kan naar het buitenland reizen met een geldig interationaal paspoort en de vereiste visa. Hij kan dit paspoort aanvragen bij het consulaat of de ambassade van zijn land van herkomst. Als dit niet mogelijk is, kan hij onder bijkomende voorwaarden een 'reistitel voor vreemdelingen' aanvragen bij de FOD Buitenlandse Zaken. De subsidiair beschermde legt hiervoor een attest voor dat hij geen paspoort kan aanvragen bij zijn eigen overheid. Het CGVS kan dit attest afleveren.

De subsidiair beschermde moet in alle gevallen, ook binnen de EU, een paspoort hebben om te kunnen reizen.

Een reis naar het land van herkomst kan de status van de subsdiair beschermde ter discussie stellen.

MAG IK HET VG MEENEMEN OP REIS?

Als jullie samen zouden willen reizen dan kan dit, indien zij over de nodige reisdocumenten beschikken. Houd er rekening mee dat er enkele weken zijn tussen de aanvraag van de documenten en aflevering door de bevoegde instantie. Informeer je tijdig. We raden wel aan om goede afspraken te maken vooraleer je samen op reis zou vertrekken.

MAG EEN VLUCHTELING WERKEN?

Een vluchteling of subsidiair beschermde mag werken als werknemer of zelfstandige. Meer info over de eventuele arbeidskaarten vind je op www.kruispuntmi.be

Praktische vragen

MOET MIJN WONING VOLDOEN AAN BEPAALDE VOORWAARDEN?

Iedereen in Vlaanderen is gebonden door de Vlaamse Wooncode. Lokale besturen kunnen deze regelgeving nog aanvullen. De pleegzorgbegeleider heeft een richtlijn op basis van de Vlaamse Wooncode die zij zullen volgen.

WAT ALS HET FOUT LOOPT MET HET VLUCHTELINGENGEZIN?

Wat als je als pleeggezin van en NBM of een VG opvang biedt, maar het verloopt niet goed? In eerste instantie kan je beroep doen op de begeleiding vanuit Pleegzorg Vlaanderen. Als blijkt dat de problemen niet meer op te lossen zijn binnen het gezin, dan wordt er uitgekeken naar andere opties. Dat kan gaan van extra begeleiding tot het zoeken van een alternatieve opvangplaats. De pleegzorgsituatie in jouw gezin wordt dan stopgezet.

IK BIED WOONRUIMTE AAN AAN EEN VG, MOET IK HEN OOK HELPEN BIJ ANDERE ZAKEN? BIJ WELKE DINGEN MAG IK HELPEN?

Het verblijf in een pleeggezin is bedoeld zodat de vluchtelingen niet op straat belanden vooraleer ze een woning gevonden hebben. Omdat ook het verblijf in een pleeggezin tijdelijk is, is het belangrijk dat er actief gezocht wordt naar een geschikte woning voor het vluchtelingengezin. We vragen dat je als pleeggezin hier actief bij helpt. Door bv. te bellen naar mogelijke verhuurders, je eigen netwerk aan te spreken, e.d.

Wat je zeker ook kan doen als pleeggezin is regelmatig Nederlands met hen praten zodat ze kunnen oefenen, ondersteunen bij administratieve zaken en de kinderen ondersteunen met huiswerk.

WAT ALS HET VG GEEN WONING HEEFT GEVONDEN NA DE TERMIJN VAN 6 MAANDEN?

Aangezien het VG maximum 6 maanden bij een pleeggezin kan blijven, kunnen zij vanaf dan beschouwd worden als dakloos. Op dat moment proberen we samen met andere ondersteunende diensten te zoeken naar een andere oplossing.

MAG HET VG LANGER DAN 6 MAANDEN BLIJVEN BIJ MIJN GEZIN?

De begeleiding vanuit Pleegzorg loopt voor een periode van 3 maanden, éénmalig te verlengen met 3 maanden. Enkel voor alleenstaanden met een fysieke beperking of psychische problematiek duurt de begeleiding één jaar of langer. Wanneer deze termijnen aflopen dan stopt de ondersteuning vanuit Pleegzorg Vlaanderen. Het VG kan nog langer verblijven in uw gezin, maar dan zonder ondersteuning van Pleegzorg Vlaanderen en Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Hierbij dien je wel rekening te houden met de inschrijving van het gezin in de gemeente. Wanneer zij een referentie-adres hebben bij het OCMW kan het OCMW beslissen dat de tijdelijkheid afloopt, en het referentie-adres schrappen. In geval van domiciliëring bij het PG verandert er niets.

Tips

Uit ervaringen van andere pleeggezinnen hebben we enkele tips verzameld:

  • Behandel het VG als gelijkwaardig
  • Vraag niet direct naar hun vluchtverhaal. Vluchtelingen hebben al verschillende keren hun verhaal moeten vertellen aan de asielinstanties, dit is voor hen vaak niet gemakkelijk. Laat hen vertellen aan jou wat en wanneer ze dit zelf willen.
  • Het is belangrijk om op voorhand enkele duidelijke afspraken te maken rond het samenleven. Laat daarna de mensen die bij je verblijven de vrijheid om hun leven zelf verder in te vullen.
  • Respect voor elkaars religie
  • Voorwaarde: actief werken aan de toekomst
  • Nederlands spreken met de mensen thuis = hulp
  • Nood aan mediator indien nodig