Voorstelling van en bedat over het behoefteonderzoek bij pleegzorgers
Pleegzorg Vlaanderen, de Koning Boudewijnstichting, het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en de Vlaamse minister van welzijn Jo Vandeurzen nodigen je graag uit op maandag 21 november voor een debat over pleegzorg.
Tijdens dit evenement dat niet toevallig in de Week van de Pleegzorg valt, zullen de resultaten van het behoefteonderzoek uitgebreid worden voorgesteld. Vervolgens zullen de pleegouders zelf hun reflectie hierop geven. In het tweede deel zal een debat, onder leiding van Guy Tegenbosch, gehouden worden met als thema 'hoe pleegzorg verder uitbouwen'. Naast de inbreng van pleegouders en Pleegzorg Vlaanderen worden ook de verwijzers en de werkgeverskoepels binnen Welzijn rond de tafel verwacht. Het slotwoord is voor de minister.
In onderstaande fact sheets vind je de resultaten van het onderzoek.
Fact sheet 1
Fact sheet 2
Fact sheet 3
Fact sheet 4
Iedereen is welkom om gratis aan de studiedag deel te nemen.
Waar: Vlaams Parlement, Leuvenseweg 86,1000 Brussel, zaal De Schelp
Tijdstip: van 12 tot 17 uur. Er worden broodjes voorzien om 12u
Inschrijven is noodzakelijk en kan via www.kbs-frb.be
Pleegzorgdecreet
De voorbije maanden bereidde een werkgroep een zogenaamde ‘plattegrond’ van een pleegzorgdecreet voor. Het pleegzorgdecreet wil één overkoepelende wetgeving maken voor alle vormen van pleegzorg die onder de bevoegdheid van de Vlaamse overheid vallen. Zij wil hierbij ook pleegzorg binnen de psychiatrie betrekken, dat federaal wordt aangestuurd. De werkgroep bestond uit de verschillende pleegzorgadministraties en mensen met ervaring met pleegzorg. Er waren mensen verbonden met diensten voor pleegzorg aanwezig, en ook pleegouders en cliënten. Iedereen sprak er in persoonlijke naam. Het was de bedoeling om de grote lijnen van het pleegzorgdecreet te bespreken. Deze plattegrond werd in december 2010 afgerond. In een tweede fase worden een aantal hoofdstukken met de werkgeverskoepels besproken. De administratie buigt zich ondertussen over de financiering. In een derde fase (nog voor de zomer van 2011 vernemen we) zou de finale tekst vastgelegd worden.
Het is uiteindelijk minister Jo Vandeurzen die de tekst aan de Vlaamse regering en het Vlaams Parlement zou voorleggen. Het is de bedoeling om het decreet goedgekeurd te krijgen in de eerste helft van 2012. We zijn benieuwd en volgen dit dossier op de voet.
Samenwerking
Ondertussen beweegt er ook één en ander . Sedert begin 2011 zijn er in alle provincies provinciale samenwerkingen Intake en Selectie actief. diensten voor pleegzorg werken samen rond werving en selectie van pleegouders en intake van cliënt. Limburg nam in de samenwerking het voortouw, West-Vlaanderen volgde vrij snel. Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant/Brussel startten op 1 januari 2011. En al zijn er hier en daar accentverschillen, toch betekent dit een grotere uniformiteit in pleegzorg. Door de samenwerking pleegzorg zichtbaarder voor bijvoorbeeld de verwijzers. Wat allicht een voordeel is.
Onderzoek
Ook het onderzoek naar de verwachtingen van pleegzorgers[1] is afgerond. Het Kenniscentrum Welzijn, Volksgezondheid en Gezin organiseerde het onderzoek in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting. De diensten voor pleegzorg leverde adressen van de pleegzorgers. Een steekproef kreeg net voor de zomer van 2010 een schriftelijke enquête in hun brievenbus. Ze reageerde massaal: 1.600 pleeggezinnen stuurden hun vragenlijst ingevuld terug. Wat nog maar eens bewijst dat pleegzorg hen erg nauw aan het hart ligt.
Wat leert het onderzoek? Dat de meeste pleegzorgers tevreden zijn over hun situatie en over de samenwerking en de steun van hun dienst voor pleegzorg. Toch zijn er een paar bedenkingen. Een paar voorbelden: de onkostenvergoeding dekt niet alle kosten en mag dus wat hoger; de diensten voor pleegzorg zijn niet altijd te bereiken en dat vinden pleegzorgers soms nodig.
De resultaten worden uitgebreid besproken zowel met de pleegzorgers als met de diensten. Voor de pleegzorg iser een studiedag op 13 mei 2011, voor de diensten voor pleegzorg op 6 mei 2011. Het onderzoek levert in elk geval stof op om pleegzorg alsmaar beter te maken.
[1] Het woordje ‘pleegzorger’ wordt gebruikt om zowel pleeggezinnen van kinderen aan te duiden als de gezinnen die zorgen voor een volwassen pleeggast.
Vlaams Parlement
Er is ook een hoorzitting doorgegaan op initiatief van de commissie Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid. In een speciale commissie Jeugdzorg zoekt de commissie een antwoord op de vraag waarom er zoveel kinderen en jongeren in de jeugdhulp terecht komen. Marijke Wieërs, algemeen directeur van Jeugdzorg in Gezin sprak er namens pleegzorg. De commissieleden waren erg geïnteresseerd in pleegzorg. Wie dit wil volgen kan terecht op de website van het Vlaams Parlement.
3 gemeenschappen
We weten het allemaal: België is een ingewikkeld land. Wie begrijpt nog hoe alles in elkaar zit? Dat is voor pleegzorg niet anders. Pleegzorg wordt immers door de 3 gemeenschappen (de Nederlandstalige, de Franstalige én de Duitstalige gemeenschap) apart en los van elkaar georganiseerd. Er zijn dus andere wetten van toepassing, er zijn andere manieren van doen. En toch hebben we elkaar nodig. Denken we maar federale dossiers als het pleegzorgverlof of het statuut van pleegouders of de kinderbijslag voor pleegkinderen. Het kan ook nuttig zijn om van elkaar te weten en te leren hoe men met bepaalde dingen omgaat. Daarom hebben een paar mensen het initiatief genomen om 3 maal per jaar een vergadering te organiseren met mensen uit de 3 gemeenschappen. We dat de Trialoog. De Trialoog is na wat zoeken naar de juiste formule een boeiend forum geworden waar pleegouders, diensten voor pleegzorg en mensen uit pleegzorgadministraties elkaar vinden. Alleen cliënten ontbreken nog. Wie meer wil weten over de Trialoog, kan terecht bij de VVP, Pleegouders Vlaanderen of Pleegzorg Vlaanderen.
Europa
Pleegzorg stopt niet aan de grenzen. Er is overal in Europa op een of andere manier pleegzorg. En ook hier valt er veel te leren over de manier waarop pleegzorg elders georganiseerd is. Om ook op Europees vlak ervaringen uit te wisselen, zijn we gestart met een Europees Netwerk Pleegzorg.
Week van de pleegzorg 2010: Meer kwaliteit, meer efficiëntie, dankzij de provinciale samenwerking binnen pleegzorg
Pleegzorg is van alle tijden. Mensen hebben steeds voor elkaar gezorgd. Hoe de maatschappij door de jaren heen ook verandert, zorgen voor elkaar blijft een basis die onze samenleving nodig heeft om te evolueren. Ook het beleid is overtuigd van de waarde van pleegzorg. Dit uit zich onder andere in
Een grote appreciatie voor pleegzorg is
Pleegzorg staat voor een grote uitdaging.Zij gaat deze aan via de provinciale samenwerkingen van diensten voor pleegzorg !Vereniging van krachten verhoogt immers de inzet naar een meer kwalitatieve hulpverlening.
Wat is de hulpvraag, wie is kandidaat-pleegouder en wie past bij wie? In het vakjargon noemen wij dit het voortraject. Hoe meer kwalitatief en efficiënter dit voortraject wordt uitgebouwd, hoe groter de kans op slagen. Hoe duidelijker de hulpvraag is, hoe meer geselecteerde en opgeleide kandidaat-pleegouders er zijn, hoe succesvoller een koppeling kan gemaakt worden. Hulpvragen naar pleegzorg en kandidaat-pleegouders binnen één provincie worden samengebracht. Gespecialiseerde teams werken van hieruit naar de best mogelijke matching in het belang van het pleegkind, de jongere of de volwassene met een beperking. Dit is óók in het belang van de pleegouders en de ouders. Met een goed uitgewerkt voortraject zijn alle partijen binnen pleegzorg gebaat. Binnen een pilootfase startte Limburg haar provinciale samenwerking al in 2007. In 2009 volgde West-Vlaanderen, en nu de andere provincies :
Op provinciaal niveau werden coördinatoren voor het voortraject in pleegzorg aangesteld en werden wervings-, intake- en selectieteams geïnstalleerd. Op dit provinciale aanspreekpunt kunnen voortaan alle kandidaat-pleeg- en gastouders, hulpverleners, jeugdrechters, huisdokters, gezinnen, … met andere woorden iedereen, terecht met vragen over pleegzorg. Overzicht organisaties voor pleegzorg
Een pleegzorgcongres in september 2010
Pleegzorg Vlaanderen orgaiseerde op donderdag 16, vrijdag 17 en zaterdag 18 september 2010 in Leuven een Europees congres rond pleegzorg. 600 geïnteresseerden woonden het congres bij.
Zowel de Vlaamse als de federale overheid kijken met toegenomen belangstelling naar pleegzorg. Deze belangstelling blijkt bijvoorbeeld uit het Vlaams regeerakkoord van juli 2009 waarbij wordt gesteld dat pleegzorg voor kinderen jonger dan 6 jaar de eerste te overwegen keuze moet zijn als zij niet bij hun eigen ouders kunnen wonen. In 2012 zal er een intersectoraal pleegzorgdecreet komen. Het Agentschap Jongerenwelzijn, Kind en Gezin, het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, FOD Volksgezondheid en Lotto ondersteunen het congres financieel.
Het doel van het congres is het samenbrengen van een reeks actuele thema's en vragen voor iedereen uit binnen- en buitenland die met pleegzorg te maken heeft: de overheid, de cliënten, de pleeggezinnen, de medewerkers van diensten voor pleegzorg en andere hulpverleningsvormen.
Het programma en de verslagen van het congres vind je op www.fostercareflanders.be
Voertalen van het congres zijn Nederlands, Frans en Engels.
Federale verkiezingen
Pleegzorg Vlaanderen schreef een memorandum met een aantal punten die de federale overheid voor pleegzorg kan doen.
Week van de Pleegzorg 2009
In 2008 bleef pleegzorg verder groeien: met 6.061 pleegzorgsituaties, 5.990 cliënten waaronder 1.257 volwassenen, 4.216 pleeggezinnen noteren we opnieuw een stijging met 5 %. Daarmee is pleegzorg één van de sterkste groeiers binnen de Vlaamse welzijnszorg.
Ook het regeerakkoord van de Vlaamse regering en de beleidsbrief van Minister Vandeurzen bewijzen hoe belangrijk pleegzorg in onze hulpverlening is:
- er komt in 2012 één pleegzorgdecreet over de 4 sectoren Jongerenwelzijn, VAPH, Kind&Gezin en Psychiatrie heen,
- in 2011 start de provinciale samenwerking tussen de diensten voor pleegzorg,
- én pleegzorg wordt het eerste alternatief voor kinderen jonger dan 6 jaar die niet bij hun ouders kunnen wonen.
Alleen: pleegzorg kan niet zonder pleeggezinnen. Zij zijn het die zorgen voor een thuis zonder zorgen. We blijven dan ook nieuwe pleeggezinnen nodig hebben. Om die reden werd een mooie en realistische DVD opgenomen met sfeerreportages en toelichting van experten. Deze DVD zullen wij op minstens 5.000 exemplaren verspreiden. Bovendien is er nu ook het pleegzorglied ‘Pleegzorg, pleegkind, meer dan een vriend’. Speciaal om die duizenden pleegkinderen in Vlaanderen en Brussel een hart onder de riem te steken componeerden Johan Waegeman en Bert Candries dit lied. De Wamblientje zongen vol enthousiasme de CD in.
Pleegzorg in het Vlaams Regeerakkoord (juli 2009)
In het Vlaamse regeerakkoord lezen we 2 voor pleegzorg belangrijke passages. We citeren letterlijk: 'We werken een decreet pleegzorg uit. Hierbij zorgen we voor de intersectorale afstemming van de verschillende pleegzorgvormen, een reorganisatie van de pleegzorgdiensten, de verdere differentiatie binnen de pleegzorg en de combineerbaarheid van pleegzorg met andere vormen van hulpverlening. Daarnaast geven we vorm aan acties die maken dat pleegzorg altijd als eerste in overweging genomen wordt daar waar gezinsvervangende hulp voor kinderen onder 6 jaar nodig is.'
Een aardig mond vol om te zeggen dat de Vlaamse Regering werk wil maken van twee voor pleegzorg erg cruciale dossiers. Met het pleegzorgdecreet hopen we op een kader dat pleegzorg doorzichtig, klantvriendelijk en bereikbaar maakt. Niet dat het nu helemaal niet het geval is, maar het moeten werken vanuit 4 administraties (bijzondere jeugdzorg, zorg voor mensen met een handicap, kind en gezin en psychiatrie) maakt dat pleegzorg niet altijd even eenvoudig te organiseren is. We hopen dan ook dat het werkveld zoals we dat zo mooi noemen, erover mag meepraten. Inbreng vanuit het pleegzorgleven van iedere dag kan immers veel voorkomen.
Voor de kleine kinderen onder de 6 jaar is het al lang geweten: opgroeien in een grote groep - hoe goed ook bedoeld - met veel personeelswissels en te weinig hechtingskansen, berokkent aantoonbare schade in de hersenen. Een gezin, ook al is dat niet het eigen gezin, scoort veel beter. Het doet dan ook deugd dat de Vlaamse overheid deze wetenschappelijke bevindingen ernstig neemt. We zijn dan ook erg benieuwd hoe ze dat zal realiseren. Allicht niet zonder slag of stoot. We kunnen ons immers voorstellen dat residenties die jonge kinderen opnemen, deze beleidsoptie met enige verbazing gelezen hebben.
Screening van netwerkgezinnen is ook pleegzorg!
Diensten voor pleegzorg-BJB krijgen geregeld van verwijzers (consulenten Comités Bijzondere Jeugdzorg of jeugdrechtbanken) de vraag om na te gaan of een gezin waar een kind al verblijft, effectief een pleeggezin kan worden. In het pleegzorgjargon heet dit ‘screening'. Veel diensten deden dan ook die ‘screening'. Alleen: daar stond niet altijd financiering tegenover. Zolang het onderzoek liep en de verwijzer het gezin niet effectief als ‘pleeggezin' erkende, kreeg de dienst voor pleegzorg geen vergoeding voor zijn personeel, de verplaatsing, ... en kreeg het gezin geen onkostenvergoeding.
Met een omzendbrief is dat nu geregeld. Als een consulent een ‘screening' vraagt, is alles vanaf dat moment geregeld. Mocht uiteindelijk blijken dat het gezin in kwestie geen pleeggezin kan worden, dan stopt de bijhorende financiering vanzelfsprekend.
Nog maar een bewijs dat de overheid pleegzorg ter harte neemt. En ook een beetje dat ‘de aanhouder wint.'
Een erg boeiende studie over het fiscaal en sociaalrechterlijk statuut van pleegouders
Onderzoekers van het Instituut voor Sociaal Recht van de K.U.Leuven olv van prof.dr. Johan Put maakten een erg lijvige en boeiende studie over het fiscaal en sociaalrechterlijk statuut van pleegouders. Je vindt er juridisch onderbouwde antwoorden over vragen als: hoe zit het nu met de onkostenvergoeding en vervangingsinkomen, hebben pleegkinderen ook recht op een studiebeurs, wat zegt de Wet op het vrijwilligerswerk over pleegouders, enz.
Het is geen makkelijk leesbaar werk, maar wie er zijn juridische tanden wil inzetten vindt er een schat aan boeiende informatie.
Je vindt het volledige rapport op onze website
Andere thema's uit pleegzorgland
- Op federaal niveau is het pleegzorgverlof gerealiseerd
- In de aanloop naar de Vlaamse verkiezingen van juni 2009, schreef Pleegzorg Vlaanderen een memorandum, goedgekeurd door alle aangesloten diensten voor pleegzorg.
- In het voorjaar 2009 was er het plan voor de jeugdhulp ‘Perspectief!' van minister Heeren (en voorgaande). Het plan werd besproken in een hoorzitting van de commissie Welzijn van het Vlaams Parlement op 28 april 2009. Voor de eerste keer kreeg pleegzorg een duidelijke plaats in het beleid van de Vlaamse gemeenschap. Pleegzorg als eerste keuze voor kinderen jonger dan 6 jaar, een pleegzorgdecreet, een stem voor pleegouders, het zijn acties die pleegzorg de volgende jaren moeten ondersteunen.
- Het Vlaams Parlement keurde op 30 april 2009 tijdens haar laatste zitting van de vorige legislatuur een resolutie goed waarin o.a. staat dat er een pleegzorgdecreet moet komen, dat pleegzorg voor kinderen onder de 6 jaar duidelijk de eerste keuze moet worden en dat er meer aandacht moet komen voor netwerkpleegzorg.
Deze resolutie bindt de nieuwe huidige regering. Dat wil zeggen dat deVlaamse regering van deze 3 punten werk moet maken.Pleegzorg Vlaanderen ging meer uitleg geven in de commissie welzijn die Perspectief besprak. Meer lezen
- In diezelfde zitting kwam er ook een resolutie over het meerjarenplan van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, kortweg VAPH. In het meerjarenplan krijgt pleegzorg aandacht als een vorm van inclusieve hulp die de volgende jaren meer moet ontwikkeld worden. Al is de wachtlijstenproblematiek de kern van de resolutie toch liggen er heel wat kansen voor pleegzorg voor mensen met een handicap, zowel voor kinderen als voor volwassenen.
- Verder kregen de diensten voor pleegzorg erkend binnen de Bijzondere Jeugdbijstand de voorbije maanden een iets betere personeelsomkadering, de pleegouders die voor die diensten actief zijn krijgen een betere onkostenvergoeding (omzendbrief aan pleegouders) en de kinderbijslag wordt losgekoppend van de onkostenvergoeding. Dit laatste heeft gevolgen voor de aanvraag van een studiebeurs voor pleegkinderen.
Het systeem van sparen voor pleegkinderen is ook aangepast.
- Vanaf 1 januari 2009 wordt er een vast bedrag gespaard voor alle pleegkinderen: 62,39 € (index geldig in april 2009). In de vroegere regeling was dit 1/3de van de kinderbijslag.
- De pleegouders hebben zich gegroepeerd in Pleegouders Vlaanderen om hun belangen beter te kunnen verdedigen. Ook de diensten voor pleegzorg werken samen op provinciaal vlak om kandidaat-pleegouders te werven en te selecteren.